Programmes / activites

Độc đáo kè biển bằng cỏ Vetiver, rau muống và xơ dừa

Sự kết hợp tình cờ:
Phú Yên là một tỉnh nghèo và gặp nhiều thiên tai, nhất là triều cường và sóng biển ở vùng ven biển miền Trung Trung Bộ. Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Biển, trong khoảng 10 năm trở lại đây, vùng biển Phú Yên liên tục xuất hiện các đợt mực nước dâng dị thường. Biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng và hậu quả do ảnh hưởng của nó ngày càng nặng nề và tỉnh Phú Yên là nơi gánh chịu hậu quả nhiều nhất trong đợt lũ và triều cường vào đầu tháng 11 năm ngoái.
 
Từ tháng 7-2005, Chính phủ đã thông qua 6 dự án chống xói lở bờ biển với tổng chiều dài hơn 5,6 km và xây dựng khu tái định cư cho người dân các huyện Sông Cầu, Tuy An và TP. Tuy Hòa với tổng mức đầu tư 100 tỉ đồng, được đưa vào dự án giảm nhẹ rủi ro thiên tai để vay vốn từ Ngân hàng thế giới. Thế nhưng đến nay, các dự án này vẫn chưa được triển khai mà nguyên nhân chính là chưa có kinh phí.
Mặc dù đã có chính sách xây dựng hệ thống chống ảnh hưởng của triều cường và sóng biển nhưng do chưa thực hiện nên người dân vẫn chịu ảnh hưởng của chúng và gây xáo trộn đến sinh hoạt hành ngày, sản xuất và ổn định cuộc sống. Như vậy, trong tương lai gần, vẫn chưa có các giải pháp bảo vệ được thực hiện nhằm giảm thiểu ảnh hưởng do triều cường và sóng biển ở các vùng ven biển tỉnh Phú Yên.
Thạc sĩ Nguyễn Phú Bảo ở Công ty cổ phần Phú Yên xanh đã nhiều lần phải chứng kiến người dân quê mình vác từng bao tải cát chắn nước biển mỗi dịp triều cường về. Để đối phó với triều cường và sóng biển, họ chỉ biết sử dụng bao cát hoặc xây bằng đá hộc, nhưng những vật liệu này liên kết rời rạc và không đồng nhất nên dễ bị hỏng và mau bị sóng biển phá vỡ.
Là một chuyên viên trong lĩnh vực môi trường đã 15 năm, đi khắp nhiều nơi trong và ngoài nước, anh đã từng trực tiếp trồng cỏ Vetiver ở Trà Vinh để chống sạt lở. Rồi nhiều lần đi trên những bãi cát ven biển, anh quan sát và thấy những nơi rau muống biển mọc thì cát không bị trôi.
Và trong lần đi sang Singapore học hỏi kinh nghiệm về môi trường, anh đã được biết, ở Bangladesh người ta đã trải những lưới xơ dừa để giữ đất không trôi. Một số nơi khác anh từng thấy họ phủ rơm rạ lên bề mặt của đê, nhưng rơm rạ chỉ chịu được những trận mưa nhỏ và vừa, ở những triền dốc thấp.
Và anh đã kết hợp giữa cỏ Vetiver, rau muống biển và xơ dừa để tạo thành một “công nghệ” làm kè chắn triều cường và nước biển của riêng mình.
Tính khả thi cao
Anh cho biết, phương pháp chống sạt lở dùng cỏ Vetiver đã được áp dụng ở nước ta. Trồng cỏ Vetiver để chống sạt lở đã được áp dụng ở Quảng Bình, Quảng Ngãi, Long An, An Giang, Ninh Thuận... Lưới xơ dừa cũng đã được áp dụng thử nghiệm làm đê bao ở vùng có nền đất yếu và được áp dụng kết hợp làm đê bao thủy lợi ở Vĩnh Long. Trồng rau muống biển để ổn định bờ cát là phương pháp cổ truyền của người dân địa phương, nay người ta đã được áp dụng ở Phù Cát, tỉnh Bình Định.
Nhưng kết hợp cả ba phương pháp để chống triều cường và sóng biển nhằm giảm thiểu ảnh hưởng do biến đổi khí hậu thì chưa ở đâu thực hiện. Đây là lần đầu tiên được áp dụng ở vùng ven biển tỉnh Phú Yên.
Nhận xét về đề án “Xây dựng bờ chống sạt lở bằng cỏ Vetiver và rau muống biển”, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phú Yên cho rằng đây là một giải pháp kỹ thuật thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro cho con người, rất thân thiện với môi trường, phù hợp với đặc điểm sinh học cây trồng.
Trong điều kiện kinh tế khó khăn, nguồn kinh phí của Phú Yên còn hạn chế thì đây là một giải pháp sáng tạo có ý nghĩa to lớn về bảo vệ môi trường sinh thái và mang lại hiệu quả kinh tế xã hội bền vững. Nếu dự án được triển khai thành công thì giải pháp này có khả năng áp dụng và nhân rộng ở Phú Yên và các tỉnh vùng duyên hải miền trung.
Bà Nguyễn Thị Thanh Vy, Phó chi cục trưởng Chi cục bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường Phú Yên cũng đánh giá cao tính khả thi và khả năng nhân rộng của đề án này và cho biết sẽ hỗ trợ đề án tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng về chống lại ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Khi ra Hà Nội để bảo vệ ý tưởng này của mình, anh Phú Bảo cũng đã bị Ban giám khảo Ngày Sáng tạo Việt Nam 2010 “xoay” rất nhiều quanh tính khả thi của đề án. Họ đã hỏi anh tại sao không làm lưới sắt cho chắc mà lại làm lưới xơ dừa. Anh cho biết, lưới xơ dừa có giá thành chỉ bằng một phần mười lưới sắt. Thêm nữa, lưới này chỉ có tác dụng trong thời gian vài năm đầu, khi cây rau muống chưa bám rễ, cỏ Vetiver chưa vươn bộ rễ dài đến cả ba bốn mét của mình xuống lòng đất. Vì thế, dùng xơ dừa sẽ tăng tính bền vững về môi trường.
 
Tạo việc làm cho người dân
Anh Phú Bảo cho biết, nơi anh chọn để làm mô hình chống sạt lở này là xã An Ninh Đông, huyện Tuy An. Sẽ có khoảng 500m3 bờ chống sạt lở được thi công để làm mô hình mẫu. Sau khi làm việc với UBND xã An Ninh Đông, anh đã được lãnh đạo xã đồng ý triển khai 300m3 ở ven triền đê và 200m3 còn lại anh triển khai dọc nhà dân bởi nơi đây, nhiều nhà dân ở sát mép biển đã bị sạt lở vì triều cường.
 
Để xem được toàn bộ video của dự án, xin vui lòng truy cập vào link sau:
https://www.youtube.com/watch?v=OI7kwSxFeik&feature=youtu.be
 
 

Other Programmes / activites